ForsÝ­a
FrÚttir
Spurt og svara­
FrŠ­sla
Skřrslur
Spjall
Tenglar
Um rß­gj÷fina
Pˇstur
heilthing.is
 

 
FrÚttir

 

FÝklar fram ß grafarbakka


Rannsˇkn ß munntˇbaksnotkun karlmanna Ý BandarÝkjunum.

═ bandarÝska tÝmaritinu Addictive Behaviors (Vol. 24, No. 4) birtist ß s.l. ßri stutt skřrsla vÝsindamanna vi­ Minnesotahßskˇla um rannsˇkn sem ■eir ger­u ß hˇpi munntˇbaksneytenda sem bo­in var me­fer­ vi­ neyslunni. Skal hÚr greint frß nokkrum atri­um skřrslunnar.

 

Ůeir einir voru teknir me­ sem uppfylltu ßkve­in skilyr­i, m.a a­ hafa nota­ a.m.k. eina dˇs af tˇbaki ß viku Ý minnst 6 mßnu­i og nota ekki reglulega annars konar tˇbak. NŠr allt voru ■etta karlmenn og me­alaldur ■ßtttakenda 30,8 ßr. Nßmsßr a­ baki voru um 15 a­ me­altali og um 70% ■ßtttakenda gegndu einhvers konar stjˇrnunarstarfi e­a voru faglŠr­ir starfsmenn. Um 14% voru nßmsmenn.

 

Langflestir (95%) notu­u rakt ,,snuff" (kornˇtt, selt laust Ý dˇsum e­a Ý litlum grisjupokum) en a­eins 5% ,,tyggitˇbak". Me­alaldur ■egar neyslan hˇfst var tŠplega 18 ßr en um 20 ßr ■egar neyslan var­ dagleg. Me­alneyslan var 10,6 t÷kur ß dag og hver skammtur entist a­ me­altali um 47 mÝn˙tur. Menn voru me­ tˇbak uppi Ý sÚr a­ jafna­i 8 til 9 stundir ß dag.

 

A­ me­altali s÷g­ust menn taka fyrsta skammtinn tŠpri klukkustund eftir a­ ■eir v÷knu­u ß morgnana (60% ■ˇ innan hßlftÝma frß ■vÝ ■eir v÷knu­u) og nŠrri 6% s÷g­ust nota tˇbaki­ ß nˇttunni. ŮvÝ sem nŠst ■rÝr af hverjum fjˇrum s÷g­ust kyngja tˇbakslegi me­an ■eir hef­u tˇbaki­ Ý munninum.

 

Um 57% gßfu til kynna a­ ■eim ■Štti oft e­a alltaf ˇbŠrilegt a­ vanta tˇbak - en a­eins tŠp 10% a­ ■eim fyndist ■a­ aldrei e­a sjaldan ˇbŠrilegt. Einnig s÷g­ust um 57% i­ulega e­a ßvallt vita af ■vÝ ■egar ■eir vŠru ekki a­ nota munntˇbak - en r˙m 13% aldrei e­a sjaldan vera me­vita­ir um ■a­.

 

Um 47% s÷g­ust eiga erfitt me­ a­ halda sÚr frß munntˇbaki ■ar sem banna­ vŠri a­ nota ■a­. Ůß s÷g­ust um 39% oft e­a alltaf fß sÚr tˇbak ■egar ■eir vŠru rei­ir, um 55% ■egar ■eir vŠru ˇrˇlegir e­a Ý ge­shrŠringu, um 44% ■egar ■eir vŠru daprir og um 82% ■egar ■eir vŠru svangir.

 

Ůeir sem haf­i ß­ur tekist a­ hŠtta a.m.k. 24 tÝma samfellt voru spur­ir hvort ■eir hef­u fundi­ fyrir nokkrum frßhvarfeinkennum me­an ß ■vÝ stˇ­.

 

Af ■eim r˙mlega 86% sem sv÷ru­u ■vÝ jßtandi s÷g­ust um 96% hafa fundi­ til sterkrar l÷ngunar Ý tˇbak, 76% til ˇ■olinmŠ­i, 74% ˇrˇleika, 65% eir­arleysis, 65% kvÝ­a, 60% skorts ß einbeitingu, 23% ■unglyndis og 17% til svefntruflana.

 

Tveir af hverjum ■remur s÷g­ust hafa bor­a­ meira en ella. Um 69% gßfu upp fj÷gur e­a fleiri frßhvarfseinkenni en ■a­ er fj÷ldinn sem ■arf til a­ standast vi­mi­un um nikˇtÝnfrßhvarf skv. fjˇr­u ˙tgßfu Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders.

 

TŠplega 91% ■ßtttakenda sag­ist hafa reynt Ý alv÷ru a­ hŠtta a­ nota munntˇbak einu sinni e­a oftar og af ■eim h÷f­u hßtt Ý 40% reynt 5 sinnum e­a oftar (margir ■eirra oftar en 10 sinnum!).

 

Lengsta munntˇbakslausa tÝmabili­ hjß ■eim sem h÷f­u hŠtt (24 tÝma e­a lengur) var a­ me­altali um 126 dagar. HÚr um bil allir h÷f­u veri­ hvattir til a­ hŠtta. ═ ■vÝ sambandi nefndu 80% maka, 60% vini, 74% foreldra, 50% a­ra Šttingja, 40% samstarfmenn, og 51% lŠkna.

 

Meirihluti ■ßtttakenda (um 70%) haf­i einhvern tÝmann reykt sÝgarettur og af ■eim sem ■a­ h÷f­u gert haf­i meira en helmingur prˇfa­ fyrst munntˇbak.

 

   

Birt me­ leyfi

Reyklaus.is 2003